Wie?? czy miasto, morze czy g??ry – wakacje! A paso??yt nie pr????nuje. Te?? lubi ??ycie rodzinne.

Wakacyjne infekcje dzieci?ce

Wie?? czy miasto, morze czy g??ry – wakacje – b??ogi letni czas dla ca??ej rodziny. A paso??yt nie pr????nuje. Te?? lubi ??ycie rodzinne. I tylko czeka na brak czujno??ci mamy czy taty, aby rozwin?? w??asn? wielotysi?czn? rodzin?. Ju?? nie w g??rach i nie nad morzem tylko w naszym organizmie.

Nasze dzieci nawet, je??li znaj? zasady higieny, to nie zawsze ich przestrzegaj?. Nie zdaj?c sobie sprawy z zagro??enia nie odm??wi? sobie pog??askanie spotkanego psa, nie zrezygnuj? z zabawy w piasku, kt??ra cz?sto bywa toalet? dla zwierz?t, nie odm??wi? sobie k?pieli w basenie czy w jeziorze. A w czasie zabawy trzeba co?? je???, najlepiej owoce prosto z drzewa czy warzywa prosto z grz?dki. Dlatego nieustannie nasze dzieci s? nara??one na inwazj? takich paso??yt??w jak: lamblia, toksoplazma, owsiki, toksokara czy glista ludzka.

Lamblioza.
To choroba paso??ytnicza przewodu pokarmowego. Odpowiedzialny za ni? jest pierwotniak z gatunku Lamblia intestinalis. Lamblie ??yj? w jelicie cienkim cz??owieka, a tak??e w przewodach ??????ciowych i w przewodzie trzustkowym. Maj? kszta??t gruszkowaty i cztery pary wici umo??liwiaj?ce szybkie poruszanie si?. Przyczepiaj? si? do b??ony ??luzowej przewodu pokarmowego ??ywiciela. Tam ??ywi? si? i rozmna??aj?. Co pewien czas cz???? paso??yt??w przekszta??ca si? w cysty, kt??re s? wydalone na zewn?trz z ka??em. W jednym wypr????nieniu mo??e znajdowa? si? wiele milion??w cyst (cysta to posta? przetrwalnikowa, kt??ra jest postaci? zaka??n? dla innych ludzi). Do przewodu pokarmowego cz??owieka lamblie dostaj? si? z zanieczyszczonymi pokarmami lub wtedy, gdy dziecko nie myje r?k po skorzystaniu z ubikacji. Jest to wi?c klasyczna choroba ??brudnych r?k?.

Lamblioza mo??e si? objawia?:
– brakiem ??aknienia,
– kurczowymi b??lami brzucha,
– nudno??ciami,
– wzd?ciami,
– wymiotami,
– nawracaj?cymi wodnistymi biegunkami,
– b??lami g??owy,
– zm?czeniem,
– bezsenno??ci?,
– reakcjami uczuleniowymi z r????nego rodzaju wysypk?,
– stanami podgor?czkowymi.

U dzieci dodatkowo lamblie wywo??uj? zaburzenia w trawieniu t??uszcz??w i w?glowodan??w, co mo??e doprowadzi? do niedoboru witamin (m.in. witamin rozpuszczalnych w t??uszczach: A, D, E, K). Cz?ste biegunki s? przyczyn? niedo??ywienia, a w konsekwencji zaburze?? rozwoju fizycznego dziecka. Objawy ostrego zaka??enia wyst?puj? dopiero po 1 do 3 tygodni od po??kni?cia lamblii. S? niejednoznaczne i zale??ne od wydolno??ci uk??adu odporno??ciowego dziecka.

??eby stwierdzi? czy dziecko jest zaka??one powinno si? wykona? w jednym z laboratori??w sieci Diagnostyka proste badanie:
1. Obecno??ci cyst w kale (pojedyncze badanie mo??e nie przynie??? rezultat??w, poniewa?? cysty wydalane s? okresowo). Do badania ka??u potrzebne s? specjalne pojemniki. Nale??y pobra? ??wie??y ka?? przy pomocy ??opatki umieszczonej w pojemniku, w ilo??ci odpowiadaj?cej wielko??ci orzecha laskowego (z 2, 3-ch r????nych miejsc). Nast?pnie pojemnik trzeba dostarczy? w kr??tkim czasie do laboratorium.
3. Testy immunoenzymatyczne wykrywaj?ce antygeny lamblii. W celu wykonania badania pobiera si? r??wnie?? ka??.

Bardzo wa??n? spraw? jest te?? to, ??e nawet je??eli jedna osoba z rodziny jest chora, to ca??a rodzina musi si? podda? badaniom.

Toksoplazmoza.
Jest chorob? wywo??an? przez pierwotniaki z gatunku Toxoplasma gondii. Te niewielkie paso??yty rozmna??aj? si? w kom??rkach nab??onka jelita cienkiego kota, ale tak??e innych zwierz?t. Po odbyciu kilku cykli podzia??owych cz???? kom??rek Toxoplasma gondii przekszta??ca si? w kom??rki rozrodcze ??e??skie i m?skie. Kom??rki rozrodcze ???cz? si? ze sob? tworz?c zygot?, kt??ra po zabezpieczeniu otoczk? (oocyty) usuwana jest z ka??em na zewn?trz.

Do zara??enia kolejnego ??ywiciela, kt??rym mo??e by? w??a??nie nasze dziecko dochodzi drog? pokarmow? poprzez:
– spo??ycie warzyw i owoc??w zanieczyszczonych ziemi? z oocytami,
– brudne r?ce zanieczyszczone ziemi? lub piaskiem zawieraj?cym oocyty,
– uszkodzon? sk??r?.

Osobniki potomne przeniesione przez krew mog? si? umiejscowi? w w?z??ach ch??onnych, mi???niach szkieletowych, w mi???niu sercowym, m??zgu, ga??ce ocznej i innych narz?dach. Tam znowu si? rozmna??aj?. Zaka??enie Toxoplasma gondii przebiega najcz???ciej bezobjawowo. Czasem mo??e wyst?pi?:
– gor?czka,
– powi?kszone w?z??y ch??onne.

Podstaw? rozpoznania zaka??enia tym paso??ytem jest wykonanie badania krwi w kierunku wykrycia przeciwcia?? swoistych dla T. gondii. Ot???? organizm w odpowiedzi na zaka??enia T. gondii wytwarza specjalne bia??ka (IgG, IgM), kt??rych obecno??? we krwi po??rednio wskazuje na mo??liwo??? zaka??enia. Najszybsz? metod? sprawdzenia czy nasze dziecko jest zaka??one jest wykrycie Toxoplasma gondii za pomoc? metod biologii molekularnej (PCR). Trzeba r??wnie?? pami?ta? o tym ??e, zaka??enie Toxoplasma gondii jest bardzo gro??ne dla kobiet w ci???y, zw??aszcza w pierwszym trymestrze.

Owsica.
Zaka??eniu si? t? chorob? sprzyja okres letni. Podobnie jak lamblioza, owsica to tak??e klasyczna choroba ??brudnych r?k? – rozwija si? w??wczas, gdy dzieci nie myj? r?k po wsp??lnej zabawie w piasku czy po wyj??ciu z toalety. Na nieumytych r?kach mog? znale??? si? jaja owsika, kt??re dostaj? si? do ust np. podczas posi??ku. Owsiki przebywaj? przewa??nie w ko??cowym odcinku jelita cienkiego, gdzie dochodzi do zap??odnienia. Tu?? po zap??odnieniu samce gin?, a samice w?druj? w kierunku odbytu. Tutaj sk??adaj? jajeczka, co wywo??uje niezno??ne sw?dzenie, kt??re pot?guje wydzielana przez nie lepka dra??ni?ca ciecz. Uczucie sw?dzenia nie pozwala dziecku spa?. Dziecko drapi?c si? zbiera jajeczka na sk??r? palc??w lub pod paznokcie i podczas jedzenia przenosi jajeczka do buzi i p?tla zaka??enia si? zamyka. Tam rozwijaj? si? w larwy i zn??w przechodz? do jelita zaczynaj?c nowy cykl. Same jajeczka s? zaka??ne dla cz??owieka po 6 godzinach od chwili ich z??o??enia, gdy?? w ich wn?trzu zaczyna rozwija? si? larwa.

Najcz?stsze objawy zaka??enia to:
– brak apetytu,
– blado???,
– b??le brzucha,
– rozdra??nienie,
– trudno??ci z koncentracj?,
– problemy ze spaniem.

Rozpoznanie owsicy polega wykryciu owsik??w w kale (tylko przy bardzo nasilonym zara??eniu) lub poprzez ogl?danie okolic odbytu mniej wi?cej dwie godziny po za??ni?ciu. Do badania ka??u potrzebne s? specjalne pojemniki dost?pne w laboratoriach i aptekach. Nale??y pobra? ??wie??y ka?? przy pomocy ??opatki umieszczonej w pojemniku, w ilo??ci odpowiadaj?cej wielko??ci orzecha laskowego (z 2, 3-ch r????nych miejsc). Najlepsz? metod? jest przylepienie w okolicy odbytu wcze??nie rano specjalnej ta??my celofanowej i dostarczenie jej jak najszybciej do laboratorium Diagnostyki.

Toksokaroza.
Wywo??uje j? nicie?? zwany psi? glist? (??ac. Toxocara canis). Toksokaroza to choroba paso??ytnicza, kt??rej nosicielami s? szczeg??lnie m??ode psy i koty. Zara??one drog? pokarmow? szczeni?ta i koci?ta wydalaj? ogromne ilo??ci jaj, przez co larwy mog? znajdowa? si? na sier??ci szczeni?t.

U ludzi paso??yt ten wywo??uje chorob? zwan? zespo??em ??larwy w?druj?cej?. Jaja wydalane s? z odchodami ps??w i kot??w, kt??re niejednokrotnie za??atwiaj? si? w piaskownicach naszych dzieci. Gdy dostan? si? do przewodu pokarmowego, zasiedlaj? jelito cienkie gdzie wyl?gaj? si? larwy. Nast?pnie przechodz? przez ??cian? jelita cienkiego i naczyniami krwiono??nymi, z krwi?, w?druj? po ca??ym organizmie. Najcz???ciej umiejscawiaj? si? w: w?trobie, o??rodkowym uk??adzie nerwowym czy oku. Larwy cechuje du??a ??ywotno??? – pozostaj? ??ywe w organizmie nawet do dw??ch lat.

Objawy zaka??enia s? nieswoiste i trudne do rozpoznania. W wi?kszo??ci przypadk??w przebiega ono bezobjawowo. Tylko w przypadkach intensywnej inwazji larw, u dziecka mo??e wyst?pi?:
– wysoka temperatura,
– os??abienie,
– senno???,
– nudno??ci.
Rozpoznanie zaka??enia tym paso??ytem polega na wykonaniu badania krwi w kierunku wykrycia przeciwcia?? dla Toxocara canis (IgG).

Glistnica.
Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) to cz?sty paso??yt cz??owieka. Glistnic? mo??na si? bardzo ??atwo zarazi? po??ykaj?c jajeczka z ??ywymi larwami z brudnych owoc??w czy warzyw, a nawet z nieumytych r?k. Jajeczka glist mog? znajdowa? si? r??wnie?? na sier??ci psa czy kota. Samice glisty sk??adaj? do 200 000 jaj w ci?gu doby. Jaja s? usuwane z ka??em. Po zjedzeniu zanieczyszczonego po??ywienia, jaja dostaj? si? do przewodu pokarmowego, g????wnie do jelita cienkiego, gdzie wykluwaj? si? z nich larwy. Nast?pnie larwy przechodz? przez ??cian? jelita i wnikaj? do naczy?? krwiono??nych. Tam razem z krwi? w?druj? przez w?trob?, serce, a nast?pnie przez p??uca, gdzie ich najwi?ksza liczba mo??e wywo??a? zapalenie p??uc trwaj?ce nieraz kilka tygodni. Po pewnym czasie w?druj? przez drzewo oskrzelowe i tchawic?. Uporczywy kaszel doprowadza do przedostania si? larw do gard??a, gdzie zostaj? znowu po??kni?te. Ponowna w?dr??wka larwy powoduje, ??e zamieniaj? si? one w dojrza??e glisty. Obecno??? glisty w przewodzie pokarmowym cz??owieka nie jest oboj?tna. Paso??yty nie tylko ??ywi? si? pokarmem przeznaczonym dla cz??owieka, ale r??wnie?? wydzielaj? toksyczne substancje, zatruwaj?c tym samym nasz organizm. Osobniki doros??e ??yj? 1 do 2 lat. Czas od momentu zaka??enia do pojawienia si? jaj w kale wynosi 60-80 dni.

Glistnica mo??e si? objawia?:
– b??lami brzucha,
– md??o??ciami,
– wymiotami,
– biegunkami,
– zaburzeniem ??aknienia,
– wysypk?,
– ??wi?dem sk??ry,
– b??lem g??owy,
– gor?czk?,
– uporczywym kaszlem.

Rozpoznanie glistnicy stwierdza si? na podstawie badania ka??u na obecno??? jaj. Do badania ka??u potrzebne s? specjalne pojemniki. Nale??y pobra? ??wie??y ka?? przy pomocy ??opatki umieszczonej w pojemniku, w ilo??ci odpowiadaj?cej wielko??ci orzecha laskowego (z 2, 3-ch r????nych miejsc). Nast?pnie pojemnik trzeba dostarczy? w kr??tkim czasie do laboratorium. W przebiegu zaka??enia mo??e doj??? do reakcji alergicznej na toksyny uwalniane przez paso??yta. Dlatego mo??na wykona? badanie krwi na obecno??? przeciwcia?? IgE.

Kleszcze roznosz?ce borelioz?.
W wakacje zabieramy swoje dzieci na wycieczki do lasu, na ???k? czy nad jezioro. A to s? miejsca gdzie ??yj? kleszcze. Najwi?ksza aktywno??? tych paso??yt??w przypada na okres od sierpnia do pa??dziernika. Zabieraj?c dzieci w podobne miejsca musimy zwi?kszy? nasz? czujno???, gdy?? sam moment przek??ucia nask??rka i wysysania krwi jest bezbolesny (wydzielina kleszcza dzia??a znieczulaj?co) i mo??e pozosta? niezauwa??ony przez ma??e dziecko. Do zaka??enia dochodzi w trakcie ssania krwi przez kleszcza. Typowymi miejscami uk?sze?? s?: g??owa, uszy, miejsca zgi?cia dw??ch staw??w, r?ce czy nogi. Niekt??re kleszcze s? zaka??one bakteriami Borrelia burgdorferi, kt??re wywo??uj? borelioz?. Bakteria rozmna??a si? w kom??rkach w miejscu infekcji, drog? limfatyczn? w?druje do w?z????w ch??onnych i w efekcie mo??e dosta? si? do r????nych narz?d??w, a nawet do centralnego uk??adu nerwowego.

Borelioza jest przewlek??? chorob? bakteryjn?, kt??ra przebiega z r????nymi objawami w kolejnych okresach choroby. W pierwszym stadium choroby wyst?puje rumie?? w?druj?cy, kt??ry pojawia si? na sk??rze w miejscu uk??ucia kleszcza. Zmianom tym mo??e towarzyszy?: zm?czenie, b??l g??owy, b??le mi???ni, gor?czka, sztywno??? karku. W drugim stadium wyst?puj? zmiany zapalne narz?d??w wewn?trznych. Trzecie stadium to przewlek??a infekcja trwaj?ca od roku nawet do kilku lat. Dlatego po powrocie z wycieczki nale??y dok??adnie obejrze? sk??r?, a je??li stwierdzimy kleszcza, nale??y go jak najszybciej wyci?gn??, a miejsce po nim zdezynfekowa?.

Je??eli obawiamy si?, ??e nasze dziecko mo??e by? zara??one borelioz?, nale??y wykona? w sieci Diagnostyka, badanie krwi. Bakterie, kt??re s? przenoszone przez kleszcze, powoduj? wytwarzanie przez organizm przeciwcia?? (IgG, IgM). Mo??na je wykry? ju?? po 4 tygodniach od uk?szenia. Wyniki w?tpliwe i pozytywne s? weryfikowane metod? Western-blot. Bezpo??rednie wykrycie Borrelia burgdorferi jest mo??liwe dzi?ki nowoczesnym metodom genetyki molekularnej (PCR).

Dobrym sposobem unikania powy??szych ??go??ci? w naszym ciele i ciele naszych dzieci jest bezwzgl?dne, cz?ste mycie r?k, wod? z myd??em, przed ka??dym posi??kiem i po ka??dej zabawie w piasku czy z psem. Wa??ne jest r??wnie?? mycie warzyw i owoc??w przed spo??yciem, zw??aszcza kiedy podajemy je naszym pociechom. A kiedy podejrzewamy, ??e dziecko mog??o zarazi? si? kt??rym?? z powy??szych paso??yt??w, wystarczy wykona? proste badania opisane powy??ej przy ka??dym zaka??eniu.

01_lamblia_intestinalis-001-2014-07-14 _ 07_55_06-80

02_kot_toksoplazmoza-002-2014-07-14 _ 07_55_06-80

03_psia_glista_toksokaroza-003-2014-07-14 _ 07_55_06-80

04_glista_ludzka-004-2014-07-14 _ 07_55_06-80

Dr n. biol. Magdalena Macko

Authors
Top